Αρχείο κατηγορίας ΕΘΙΜΑ – ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ

Το ποδιακό στις 2 Ιανουαρίου

Στις 2 Ιανουαρίου γινόταν το ποδαρικό,

Κάθε παιδάκι γέμιζε ένα μπουκάλι νερό και πήγαινε από σπίτι σε σπίτι, έριχνε λίγο νερό σε κάθε γωνία και έλεγε:
Καλούς γαμπρούς ή καλές νύφες.
Για νεόνυμφους:
Πολλά κορτσούδια, πολλά παιδούδια.
Για λοιπές περιστάσεις:
Πολλά μπερεκέτια, γάλα, αρνάκια ή ό,τι επιθυμούσε ο καθένας.
Πριν φύγουν κάθονταν κοντά στο τζάκι και έλεγαν:
Όπως κάθομαι εγώ να κάτσει και το μπερεκέτι.
Στις 2 Ιανουαρίου κανείς δεν εργάζεται και όλοι γλεντούν. Ένας από κάθε παρέα με ένα ποτιστήρι κάνει ποδαρικό στα καταστήματα και ο κάθε καταστηματάρχης δίνει ό,τι έχει ευχαρίστηση (λουκάνικα, ούζο…) και ενωνόταν με την υπόλοιπη παρέα.
Ο αρχηγός της παρέας κρατούσε ένα κλαδί από πουρνάρι και σε αυτό κρεμούσαν όλα τα δώρα, κατέληγαν σε ένα καφενείο και γινόταν το γλέντι μέχρι το πρωί με νταούλια και ζουρνάδες.
Αν σε κάποιον δεν πήγαινε καλά η χρονιά, δεν ήθελε την άλλη χρονιά το ίδιο άτομο για ποδιακό. Αντίθετα, προτιμόταν αυτός που το προηγούμενο έτος έφερνε καλοτυχία.
Advertisements

Βλάχικα κόλιαντα

Τα παιδικά μου χρόνια κατά περιόδους έμενα στη Βόλβη, στα Μπισίκια, γιατί εκεί ήταν τα πατρικά μας κτήματα.
Όταν ήμουν εκεί τα Χριστούγεννα, λόγω ότι κατοικούσαν εκεί κτηνοτρόφοι Βλάχοι ήμασταν υποχρεωμένοι με τα βλαχάκια και εμείς να λέμε τα βλάχικα κόλιαντα. Λέγαμε λοιπόν ανάλογα με τα σπίτια που πηγαίναμε τα ανάλογα κόλιαντα, αν είχε κόρη για παντρειά, παιδί για σχολείο κτλ. Αφού λέγαμε το «Χριστός Γεννάται» λέγαμε τα εξής κάλαντα:
«Εδώ έχει κόρη για παντρειά, κόρη για αρραβώνα, την τάζουν για το βασιλιά την τάζουν για το ρήγα. Δεν θέλω εγώ το βασιλιά, δε θέλω εγώ το ρήγα, γω θέλω το αρχοντόπουλο που περπατεί καβάλα, που δραμονίζει τα φλουριά και κοσκινίζει τα γρόσια!»
΄Ενα μικρό μικρούτσικο, μικρό και χαιδεμένο, ένα τον έχει η μάνα του ένα και ο μπαμπάς του. Τον έλουζαν τον χτένιζαν και στο σχολειό τον στέλναν. Παιδί μ’ να μάθεις να γράμματα, παιδί μου να βάλεις γνώση. Τα γράμματα είναι στο χαρτί και η γνώση πέρα ως πέρα».
Όταν δεν μας έδιναν κάλαντα, λέμαμε και καμιά κατάρα:
«Να φάει λύκος τα πρόβατα, και ο τσάκαλος τα γίδια και μια αρρωστιά τον τσόμπανο, βαριά για να πεθάνει».
Τα τελευταία βέβαια αριά τα λέγαμε γιατί οι περισσότεροι δίνανε. Τα κάλαντα ήταν μια κολιαντίνα=στρόγγυλο ψωμάκι, τυρί, βούτυρο (το βούτυρο έμπαινε στο «κλειδοπινάκι», είδος τάπερ της εποχής και μετά στον τουρβά), κανένα λουκάνικο και τα βάζαμε σε ένα τουρβά που τον κρεμούσαμε στην πλάτη. Καμιά φορά και κανένα σύκο. Χρήματα δεν υπήρχαν ήταν πολυτέλεια.

Ολόκληρο το Σοχινό Καρναβάλι

Παρακολουθήστε ολόκληρη την παρέλαση του Σοχινού Καρναβαλίου, από την εξαιρετική μετάδοση του ΦΙΛΑΔΕΛΦΙΟΝ TV εδώ:

ΚΑΘΑΡΑ ΔΕΥΤΕΡΑ

ΚΥΡΙΑΚΗ

ΤΑ ΚΕΡΑΣΜΑΤΑ ΜΕ ΤΗ ΛΙΜΠΑ

λιμπαΠηγή φωτογραφίας

 

Θα κάνω μια μικρή αναφορά πως γίνονταν οι επισκέψεις τον παλιό καιρό και ως τη δική μου τη γενιά. Γίνονταν καταρχήν ανέξοδα. Τώρα, για να πας μια επίσκεψη σε έναν εορτάζονταν το σκέφτεσαι, γιατί πρέπει να τον ειδοποιήσεις, να πάρεις γλυκά, δώρα , λουλούδια κτλ και έτσι είναι ασύμφορες οι επισκέψεις.

 

Θα αναφέρω ένα περιστατικό που συνέβη στη γιορτή του Ευαγγελισμού το 1938 στον παππού μου Ευάγγελο Παπάζη και μου το διηγήθηκε η μητέρα μου Δήμητρα. Ο παππούς μου για την εποχή εκείνη ήταν προύχοντας στον τόπο και τον τιμούσαν όλοι στην ονομαστική του εορτή. ΄Ετσι στις 25 Μαρτίου του 1938 από την αγορά όλο το ισνάφι=επαγγελματίες πήγαν παρέα επίσκεψη στη γιορτή του. Το κέρασμα του γλυκού γινόταν με τη λίμπα. Η λίμπα ήταν μια κούπα γεμάτη με γλυκό κυδώνι ντολμά ή καρυδάκι ή σύκο, που ήταν και το πιο επίσημο. Τη γυρνούσαν γύρω γύρω, ο καθένας έπαιρνε ένα κουταλάκι, έπαιρνε μια κουταλιά γλυκό, έβαζε το κουταλάκι κατόπιν σε ένα ποτήρι με νερό και έπινε και νερό από το ίδιο ποτήρι και το κουταλάκι έμενε μέσα. Στη συνέχεια έδιναν ευχές στον εορτάζοντα ανάλογα με την περίπτωση. Συνέχιζαν να κερνιούνται οι υπόλοιποι.

Ο παππούς μου φυσικά θα κερνούσε σύκο. Ήρθε λοιπόν η παρέα στην οποία ήταν και ο μπάρμπα Πάσχος, παππούς του Πασχάλη Αδαμίδη. Έβγαλαν τα κεράσματα τα κορίτσια με τη λίμπα που είχε το σύκο. Για να μοσχοβολάει, όταν το είχαν φτιάξει σε ένα πανί έβαζαν γαρύφαλλο, κανέλα και άλλα μυρωδικά και το άφηναν για λίγες μέρες μέσα στο γλυκό για να μοσχοβολάει. Αυτό το κατασκεύασμα έμοιαζε με σύκο. Όταν πήγαν τα κορίτσια να κεράσουν,  ο μπάρμπα Πάσχος σημάδεψε το μεγαλύτερο σύκο, αλλά για κακή του τύχη ήταν το πανί με το γαρύφαλλο και τα μυρωδικά, που το είχαν ξεχάσει δυστυχώς τα κορίτσια μέσα. Αυτά τα κορίτσια είναι οι μακαρίτισσες σήμερα θείες μου, Σοφία και Χρυσάνθη. Μασούσε μασούσε αλλά το πανί δεν τρώγονταν, ώσπου αναγκάστηκε να το βγάλει!

«Βαγγέλη λέει στον παππού μου, τι σκληρό σύκο είναι αυτό!».

 

Τότε τα κορίτσια ζήτησαν συγγνώμη, γιατί ντροπιάστηκαν που το ξέχασαν μέσα. Για αποζημίωση του κέρασαν δύο καλά σύκα στο πιατάκι αυτή τη φορά και ο μπάρμπα Πάσχος έφυγε ευχαριστημένος. Όσοι τον θυμούνται τον μπάρμπα Πάσχο είχε μια μύτη ίσα με μια μικρή μελιτζάνα. Είχε περίπτερο στην αγορά.

Αντάμωμα Μουσικών Εργαστηρίων (Χορωδιών) Δήμου Λαγκαδά.

Οι φωτογραφίες είναι από το facebook από τη Λαογραφική ομάδα γυναικών.

Για δεύτερη χρονιά έγινε το αντάμωμα των χορωδιών του Δήμου Λαγκαδά στο Ράκοβο Σοχού και μας υποσχέθηκε ο δήμαρχος κύριος Καραγιάννης Γιάννης ότι αυτή η εκδήλωση καθιερώθηκε και θα γίνεται κάθε χρόνο στο Σοχό τη μέρα του αγίου Πνεύματος.

Με χοροδιδάσκαλο τον κύριο Δημήτριο Κεχαγιά ο οποίος διδάσκει σε όλες τις ενότητες του Δήμου Λαγκαδά έγινε η συναυλία η οποία μας μάγεψε! Όλες οι κυρίες τραγουδούσαν παραταγμένες στην κερκίδα του θεάτρου και ο δάσκαλος – μαέστρος τις συντόνιζε. Ήταν για μας μια βραδιά μαγική και αξέχαστη. Μας τίμησαν με την παρουσία τους όλες οι χορωδίες του Δήμου Λαγκαδά και μια χορωδία του Δήμου Χορτιάτη και μια ομάδα από το Δήμο Νεάπολης-Συκεών και ομόρφυναν τη βραδιά μας. Η χορωδία γυναικών του Σοχού ετοίμασε άφθονα εδέσματα για το καλωσόρισμα των επισκεπτών. Είναι γνωστό πόσο χρυσοχέρες και νοικοκυρές είναι οι Σοχινές κυρίες και έφαγαν και ήπιαν όλοι πλουσιοπάροχα τα εκλεκτά κεράσματα και πήραν όλοι κουράγιο να τραγουδήσουν όμορφα και με πολύ κέφι. Ο κύριος δήμαρχος Καραγιάννης εκφώνησε το λόγο του, μετά τραγούδησαν οι χορωδίες και ακολούθησαν τα χορευτικά μέχρι πρωίας. Αντιλάλησε όμορφα τα βουνά και η μαγευτική τοποθεσία στην οποία είναι χτισμένο το θέατρο «Γιάννης Γλαβίνας», έτσι ώστε να θυμηθούμε όλοι με αγάπη την προσφορά του στον τόπο και τον αγώνα του για να γίνει το θέατρο αυτό.

Μας κατέπληξε η κερκίδα των θεατών και των χορωδιών που όλοι χορεύαμε με ρυθμό. Ο Βάγγος ο κουρέας και η Βαγγελίτσα Καρακινάρη και η παρέα του δώσανε τα ρέστα για να τους μιμούνται οι νεότεροι και να συνεχίζουν να είναι γλεντζέδες.

Και πάλι δίνουμε τα συγχαρητήρια στις κυρίες του Σοχού που μας ετοίμασαν τα εδέσματα ό,τι μπορούσε η  καθεμιά για το καλωσόρισμα. Μας εξέπληξε η άψογη αισθητική των στολισμένων τραπεζιών με τα υπέροχα χειροποίητα Σοχινά κοφτοκεντημένα κεντήματα και στολίδια. Δείξανε το Σοχινό φιλότιμο σε όλους τους καλεσμένους. Απέδειξαν ότι ο Σοχός ήταν, είναι και θα είναι φιλόξενος. Τις ευχαριστώ που έβαλαν κόπο και έξοδα για την υπέροχη αυτή εκδήλωση.

 

Με αγάπη και εκτίμηση

Γιώργος Αδαμίδης

Ο Σόχαλης

Τα σοχινά έθιμα των Χριστουγέννων

Δείτε το βίντεο:

Τα πατροπαράδοτα χριστουγεννιάτικα σοχινά μας έθιμα: Χριστoύγεννα 2015

Παρόλο που έχω κάνει παλιότερα εκτενή αναφορά στα σοχινά χριστουγεννιάτικα έθιμα, θέλω να κάνω μια αναπαράστασή τους στην πράξη. Οι παλιοί τα ξέρουν, αλλά καλό είναι να τα μάθουν και οι νεότεροι. Ίσως μας μιμηθούν και έτσι θα μείνουν στον άπαντα τον αιώνα, όπως και εμείς τα βρήκαμε από τους  πατεράδες και τους παππούδες μας. Έχουμε υποχρέωση να τα διαφυλάξουμε σαν κόρη οφθαλμού, όπως έκαναν οι πρόγονοί μας επί 400 χρόνια και πλέον σκλαβιάς μετά το Βυζάντιο, τα κράτησαν αναλλοίωτα: ήθη, έθιμα, παραδόσεις, θρησκεία, οικογένεια και γλώσσα ελληνική αυτά μας κράτησαν ως έθνος.

Αυτά τα έθιμα που θα σας παρουσιάσω ζωντανά γινότανε την παραμονή των Χριστουγέννων με νηστίσιμα φαγητά, γιατί νηστεύαμε, επειδή θα κοινωνούσαμε. Εγώ σήμερα τα κάνω σήμερα τη μέρα των Χριστουγέννων, γιατί μαζευτήκαμε σήμερα στο σπίτι μου όλη η οικογένεια: παιδιά, εγγόνια, νύφες και γαμπροί και θα κάνουμε το έθιμο με όλο το πρέπος. Απουσιάζουν μόνο ο γιος μου, Αδάμ, και η νύφη μου, Πελαγία, που θα έρθουν την Πρωτοχρονιά και πάλι θα τα κάνουμε όλα με την ίδια διαδικασία. Η γυναίκα μου, Άννα έκανε όλα τα φαγητά και όλα τα γλυκά για να περάσουμε οικογενειακά Χριστoύγεννα και  φέτος.

Την ημέρα των Χριστoυγέννων βάζουμε στο τραπέζι τα φαγητά, κρασί, ένα σκόρδο για υγεία, χρήματα για να βρίσκονται πάντα, χρυσό για να υπάρχει στο σπίτι, μια λαμπάδα, για να μας φωτίζει, θυμιατό και θυμίαμα. Θυμιατίζουμε για να φύγουν τα καρακάντζαλα. Επίσης το χριστόψωμο, δηλαδή τον παρά, που το κόβουμε για να δούμε ποιος θα βρει το φλουρί και θα είναι ο τυχερός της χρονιάς. Αφού ψάλουμε όλοι μαζί το τροπάριο «Η γέννηση σου, Χριστέ ο Θεός ημών…», κόβουμε τον παρά και μοιράζουμε τα κομμάτια σε όλα τα μέλη της οικογένειας. Θυμιατίζουμε πρώτα το εικονοστάσι και μετά όλο το σπίτι. Τα παλιά χρόνια θυμιάτιζαν και τους στάβλους, τα αχούρια, για ευλογία των ζώων, γιατί με αυτά ζούσανε.

 

Καλά και ευλογημένα Χριστoύγεννα σε όλο τον κόσμο

και ιδιαίτερα στους ξενιτεμένους μας Σοχινούς

 

Με αγάπη

Γιώργος Αδαμίδης

Ο Σόχαλης

 

 

 

 

 

 

 

 

Στη μνήμη του ψάλτη Κωνσταντίνου Χατζηαναγνώστου, ένα ηχητικό με την αξέχαστη φωνή του

Είχα γράψει παλιότερα για τους Ιερείς και τους ιεροψάλτες του Σοχού που κατά καιρούς συνέβαλαν τα μέγιστα γι’ αυτόν τον ευλογημένο τόπο.

ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ
Πηγή φωτογραφίας: Εφημερίδα «H φωνή του Σοχού» 11/2002

Θυμήθηκα τον Κωνσταντίνο Αναγνώστου ή  Χατζηαναγνώστου του Παπαφωτεινού, (1923 -2007), καθώς βρήκα μια κασέτα με ηχογραφημένες ψαλμωδίες του και θέλησα να τις μοιραστώ μαζί σας αυτές τις μέρες. Έκανα την ανάρτηση για να θυμηθούν οι Σοχινοί την απαράμιλλη τέχνη και το μεγαλείο του και να αποτελέσει μνημόσυνο και παρακαταθήκη για το μέλλον. Είναι τιμή για τους δικούς του ανθρώπους και ανάμνηση για όλους μας!

Ακούστε τι είχε πει ο ίδιος όταν το Πάσχα του 2002 ο Δήμος Σοχού και ο τότε δήμαρχος Πάνος Καρακόλης τον τίμησαν για την προσφορά του:

 Σ’ αυτόν τον Ιερό Ναό του Αγίου Γεωργίου και Πολιούχου, υπηρέτησα 62 χρόνια, (και 4 χρόνια στο Μητροπολιτικό Ναό της Αγίας Σκέπης Εδέσσης) ήτοι 66 συναπτά έτη. Σ’ αυτόν τον Αγγελικό Χορό, σ’ αυτό το στασίδι, έψαλλα όλα αυτά τα χρόνια, με υπευθυνότητα, ταπεινοφροσύνη και κατάνυξη, με όσες δυνάμεις είχα. Έδωσα την ψυχή μου, το είναι μου. Σας ευχαριστώ θερμά που με παρακολουθήσατε όλα αυτά τα χρόνια με προσοχή και ευλάβεια.Ο Σοχός είναι η πατρίδα μου και το Κρυονέρι η γενέτειρά μου. Ευχαριστώ τον φίλο μου Γεώργιο Κόφτη για τα καλά του λόγια και τη συμμετοχή του στους Αγγελικούς Χορούς και όλους όσοι πλαισιώνουν και βοηθούν τους Χορούς των Ιεροψαλτών. Ευχαριστώ το φίλο, συνάδελφο και μαθητή μου Κωνσταντίνο Μίχο για την καλή συνεργασία που είχαμε και θεωρώ ότι είναι ο άριστος και ικανός αντικαταστάτης μου.

Θα παρακαλούσα τους συγγενείς του εξαιρετικού και αείμνηστου επίσης ιεροψάλτη Κωνσταντίνου Μίχου, αν έχουν κάποιο ηχητικό ντοκουμέντο, να μου το στείλουν να το αναρτήσω.